عن دار الاسلام الى غيرها ، و لا يبيت معها و لكنه يأتيها بالنهار و اما المشركون مثل مشركى العرب و غيرهم فهم على نكاحهم الى انقضاء العدة ، فان اسلمت المرأة ثم اسلم الرجل قبل انقضاء عدّتها فهى امرأته ، و ان لم يسلم الا بعد انقضاء العدة فقد بانت منه و لا سبيل له عليها الحديث « 1 » . بررسى و توضيح دلالت مرسله ابن ابى عمير اگر چه در جلسه قبلى اين روايت را خوانديم ، لكن يك توضيحى در مورد دلالت آن لازم است و آن اينكه : دو احتمال در معناى اين روايت وجود دارد ؛ احتمال اول اين است كه مقصود از « اهل الكتاب و جميع من له ذمّة » و « المشركون » اعم از مرد و زن كتابى و اهل ذمه و مشرك باشد . احتمال دوم اين است كه مقصود از آنها خصوص مرد كتابى و اهل ذمه و مشرك باشد . بنابر احتمال اول حكم صورتى كه مرد اهل ذمه باشد و زن غير اهل ذمه باشد مثلا مشرك باشد و همين طور در صورتى كه مرد مشرك باشد و زن غير مشرك مثلا كتابيه باشد در اين روايت بيان نشده است . البته اين احتمال بر احتمال دوم مقدارى ارجحيّت دارد . اگر چه تمامى فروض را شامل نمىشود و وجه ارجحيّت اين است كه ؛ اولا ؛ بعد از عبارت « اهل الكتاب و جميع من له ذمّة » مىفرمايد « اذا اسلم أحد الزوجين فهما على نكاحهما » در حالى كه اگر مقصودش از اهل كتاب خصوص مرد بود بايد مىگفت « اذا اسلم هو او زوجه » پس تعبير « اذا اسلم أحد الزوجين » در روايت فى الجمله ظهورى دارد در اينكه هر دوى آنها بايد اهل كتاب باشند و ثانيا ؛ لفظ « المشركون » در بسيارى از موارد اعم است و به نظر ما اگر همراه با آن « المشركات » نباشد آن گونه كه در بعضى از آيات با هم ذكر شده‌اند ( و مراد مردان مشرك مىباشد ) يا قرينه ديگرى دال بر مذكر بودن در كار نباشد ، مقصود از آن اعم از زن و مرد و مراد از آن شخص مشرك است .

--> ( 1 ) - وسائل الشيعة ، كتاب النكاح ، الباب التاسع من ابواب ما يحرم بالكفر ، الحديث الخامس ، ج 14 ، ص 422 .